Adaptacja dziecka do przedszkola -

wspólną troską rodziców i nauczycieli.


Adaptacja to przystosowanie się do nowego środowiska społecznego, sytuacji, warunków, również zmniejszenie odczuwania określonych bodźców wskutek ich długotrwałego działania. Dla małego dziecka takim nowym środowiskiem jest przedszkole. Adaptacja przebiega w bardzo zróżnicowanym tempie, w bardzo indywidualny sposób. Uzależnione jest to między innymi od predyspozycji psychicznych dziecka, jego doświadczeń społecznych i emocjonalnych w rodzinie. Różne są też przejawy adaptacji dzieci do nowych warunków.
Niektóre dzieci z niecierpliwością i podnieceniem oczekują na spotkanie z przedszkolem, pozostają w nim chętnie i bez oporów. Są też takie dzieci, które mają trudności z przystosowaniem się do przedszkolnych warunków. Włączenie się w grono przedszkolaków bywa trudne, zwłaszcza dla tych 3,4 – latków, które do tej pory doświadczały troskliwej opieki rodziców, babci bądź opiekunki, miały przykre doświadczenia z innymi dorosłymi, są nieśmiałe, lękliwe, miały mały kontakt z rówieśnikami lub też ich rodzice są nadopiekuńczy albo sami zbyt mocno przeżywają pójście pociechy do przedszkola.
Prawdą jest, iż dziecko przekraczające próg przedszkola doświadcza działania dużej ilości silnych bodźców. Tutaj panują bowiem inne zwyczaje niż w domu. Przez pierwsze dni pobytu w przedszkolu dziecko nie wie z kim może nawiązać bliższy kontakt, kto zapewni mu bezpieczeństwo. A tą osobą jest nauczycielka, która pomimo, że się uśmiecha, to i tak dla małego dziecka przez jakiś czas kojarzy się z poczuciem braku bezpieczeństwa. Trzeba wielu dni stopniowego oswajania i wspólnego przebywania, aby to się zmieniło. Należy mieć też na uwadze fakt, iż nauczyciel w przedszkolu sprawuje opiekę nad wieloma wychowankami i nie może poświęcać czasu tylko jednostce. Dziecko więc nie zajmuje centralnej pozycji, tak jak w domu. Przedszkolne zabawki muszą służyć wszystkim przedszkolakom, trzeba się nimi dzielić, pamiętać o zasadach, podporządkowywać ustalonym regułom, przystosować się do życia w grupie społecznej.
Pójście do przedszkola jest bardzo dużą zmianą w życiu każdego dziecka i może być trudne na początku, oznacza bowiem:
 pierwsze dłuższe rozstanie z rodzicami, domem,
 poznanie nowych osób dorosłych i dużej grupy dzieci,
 poznanie nowego miejsca,
 sprostanie nowym zadaniom edukacyjnym.
Akceptacja przez dziecko nowej rzeczywistości przedszkolnej zależy też w dużej mierze od akceptacji i pozytywnego nastawienia rodziców. Zatem przedszkole nie może działać niezależnie od najważniejszego dla dziecka środowiska, jakim jest rodzina. To muszą być zazębiające się obszary. Nauczyciel nie zastąpi rodziców, nie zdejmie z nich odpowiedzialności za rozwój i wychowanie dziecka. Może jednak wspomagać ich, a w razie potrzeby kompensować braki. Z doświadczenia wiem, iż znaczna część rodziców nie zna bliżej organizacji dnia w przedszkolu i jest zaskoczona jego wymaganiami wobec dzieci. Stąd wynika konieczność przybliżenia rodzicom zadań przedszkola, wskazania roli tej instytucji w życiu dziecka, która jest bazą do jego późniejszych sukcesów edukacyjnych i życiowych. Jest to miejsce sprzyjające prawidłowemu rozwojowi dziecka, które pomaga zdobywać wiedzę, tworzyć i eksperymentować.
Współpraca rodziców z przedszkolem, relacje rodzic – nauczyciel pełnią szczególnie ważną rolę w adaptacji dziecka do przedszkola. Na tej płaszczyźnie nauczyciel ma szansę pełniej poznać potrzeby dziecka, jego zainteresowania i oczekiwania. Rodzic przekazując bezpośrednio nauczycielowi informacje o problemach lub ewentualnych ograniczeniach rozwojowych dziecka ułatwi nauczycielowi jak najszybsze działania wyrównawcze, wsparcie ze strony specjalistów współpracujących z przedszkolem. Dlatego też rodzice powinni dążyć do wzajemnych, otwartych kontaktów. Fundamentem pożądanego dla dziecka takiego klimatu współpracy jest zaufanie rodziców do nauczycieli i personelu, oparte na przeświadczeniu, iż tworzy je grono nie tylko profesjonalnie przygotowanych osób, ale jest to też zespół ludzi przyjaznych dzieciom, dla których ich adaptacja, postępy rozwojowe są także dużą nadzieją i troską.
W tym celu rodzice powinni prowadzić systematyczne i konsekwentne działania, które pomogą ich dzieciom, jak również im samym w miarę szybko przystosować się do nowego środowiska.
Oto niektóre czynniki wpływające na dobrą i złą adaptację dziecka do przedszkola:
Adaptację ułatwia:
 Budowanie przyjaznego obrazu przedszkola (przedszkole jako atrakcyjne miejsce pełne zabawek i kolegów, a pójście do przedszkola to awans społeczny „jesteś już duży – poradzisz sobie”),
 Budowanie realnego obrazu przedszkola (dziecko musi wiedzieć, że w przedszkolu zostanie samo, że mogą być tam różne zwyczaje, inne niż w domu),
 Wdrażanie dziecka do samoobsługi (samodzielne załatwianie potrzeb fizjologicznych, spożywanie posiłków, porządkowanie miejsca zabawy, ubierania i rozbierania się),
 Organizowanie dziecku kontaktów z rówieśnikami i innymi dziećmi,
 Kształtowanie umiejętności porozumiewania się z rówieśnikami i dorosłymi (częste rozmowy z dzieckiem w różnych sytuacjach, zachęcanie do wypowiedzi poprzez zadawanie pytań oraz cierpliwe i uważne słuchanie dziecka, czytanie i opowiadanie dziecku bajek, wspólne oglądanie książek i programów telewizyjnych dla najmłodszych),
 Zapewnienie dziecku regularnego trybu życia (stałe pory posiłków, zabaw, odpoczynku i snu, pobytu na powietrzu),
 Stworzenie dziecku warunków do zabaw plastycznych w domu (zapewnienie urozmaiconych materiałów i przyborów, uczenie prawidłowego i bezpiecznego korzystania z nich),
 Stopniowe uniezależnianie psychiczne dziecka od rodziców (rozmowy z dzieckiem zapewniające go o miłości, przyzwyczajanie do nieobecności rodziców, pozostawianie dziecka pod opieką innych dorosłych, z którymi nie jest związane emocjonalnie tak silnie jak z rodzicami (np. znajomi),
 Wspieranie dziecka, zrozumienie jego stresu,
 Okazywanie spokoju podczas rozstania (przytulenie dziecka, zapewnienie, że będzie odebrane)
 Wspólny czas na bycie z dzieckiem po odebraniu z przedszkola.

Adaptację utrudnia:
 Niepewność decyzji rodzica (zostawić dziecko w przedszkolu czy może je zabrać),
 Brak zaufania do placówki, podejrzliwość wobec personelu,
 Nadopiekuńczość – wyręczanie dziecka w wielu czynnościach,
 Straszenie przedszkolem, pospiech i zdenerwowanie.


Pomóżmy więc wspólnie zminimalizować stres i ułatwić maluszkom start oraz adaptację do nowego środowiska – do przedszkola.



Opracowała:
mgr Ewa Kmieciak





Masz uwagi, pytania? Kliknij i napisz do nas

    

logowanie do poczty przedszkolnej | logowanie do zmian na stronie www

Serwis używa cookies aby zapamiętać otwartą sesję i ewentualne dane o logowaniu.
Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na to. Serwis nie zapisuje
ciasteczek do profilowania reklam lub śledzenia użytkownika.